Zehirli Madde Katma Suçu ve Cezası

Zehirli Madde Katma Suçu ve Cezası Nedir?

Türk Ceza Kanunu’nun 185. maddesinde Kamunun Sağlığına Karşı Suçlar bölümünde düzenlenmiştir. İçilecek sulara veya yenilecek veya içilecek veya kullanılacak veya tüketilecek her çeşit besin veya şeylere zehir katılması veya başka nedenlerle bunların bozulması ile kişinin hayatı veya sağlığını tehlikeye düşüren kişi zehirli madde katma suçu işlemiş olacaktır.

Zehirli madde katma suçu ile korunmak istenen hukuki değer kamunun sağlığıdır. Toplumun sağlığını olumsuz etkileyen hareketlere karşı önlem alınması için getirilen bir düzenlemedir. Kanunda belirtilen besin veya içeceklere zehir katılarak veya bozulmasını sağlayarak zehirli madde katma suçu işlenmiş olacaktır.

Zehirli madde katma suçunun yaptırımı;

  • 2 yıldan 15 yıla kadar hapis cezasıdır.
  • Dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı olarak işlenmesi halinde ise 3 aydan 1 yıla kadar hapis cezası verilecektir (TCK madde 185/2).
  • Zehirli madde katma suçunda adli para cezası verilmesi için mahkemenin 1 yıl veya altında ceza vermesi gerekmektedir. Adli para cezası verilmesi hakimin takdirinde olup 1 yıl veya altında bir ceza verilmesi halinde hapis cezasının paraya çevrilmesi kararını verebilecektir.
  • Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (hagb) kararının verilmesi mümkündür. Ancak belli koşullar bulunmaktadır. Öncelikle kişinin 2 yıl veya altında ceza alması, daha önceden sabıkasının bulunmaması ve hagb kararı verilmesinde onayının olduğuna dair beyanda bulunması gerekmektedir. Hagb kararının verilmesi halinde ise sanık belli bir denetim süresi içerisinde başka bir suç işlememeli ve koşullara uygun hareket etmelidir. Koşullara uygun davranması halinde ise verilen hüküm süre sonunda sonuç doğurmadan sona erecektir.
  • Hapis cezasının ertelenmesi kararı ile cezanın infazından vazgeçilmesi kararının verilmesi mümkündür. Ancak koşulları bulunmaktadır. 2 yıl veya altında olan hapis cezası adına verilmekte olup daha önceden kasıtlı olarak suç işlememiş olması gerekmektedir.

Zehirli Madde Katma Suçunun Özellikleri

  • Zehirli madde suçu hem kasten hem de taksirle işlenebilen bir suçtur. Failin amacının bir önemi bulunmamaktadır. Kişi zehirli madde katma suçunu işlerken bilmeden ve istemeden de işleyebilmektedir.
  • Seçimlik hareketle işlenebilen bir suç olup birden fazla hareket ile suçun işlenmesi mümkündür.
  • Teşebbüs, suçun işlenmesi için eylemin icra hareketlerine başlanması ancak icrai hareketlerin kendi elinde olmayan imkanlarla tamamlayamamasıdır. Suçun teşebbüs aşamasında kalması halinde ise cezada indirim uygulanabilmektedir. Zehirli madde katma suçunda teşebbüs hükümlerinin uygulanabilmektedir. Ancak zehirli madde katma suçunun taksirle işlenmesi halinde teşebbüs hükümleri uygulanmayacaktır.

Zehirli Madde Katma Suçu Şikayete Tabi Midir?

Türk Ceza Kanunu’nda şikayete tabi olan suçlar belirtilmiştir. Fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren 6 ay içerisinde şikayet için süre tanınmış olup savcılık şikayet üzerine soruşturma başlatmış olacaktır. Ancak zehirli madde katma suçu şikayete tabi suçlar arasında yer almamaktadır. Bu nedenle savcılık tarafından soruşturma re’sen (kendiliğinden) başlatılacaktır. Şikayetin geri çekilmesi halinde yargılama aşamasına herhangi bir etkisi olmayacaktır.

Zehirli Madde Katma Suçunda Uzlaşma Hükümleri Uygulanır Mı?

Uzlaşmaya tabi olan suçlar kanunda belirtilmiştir. Uzlaşmaya tabi olan suçlarda savcılık soruşturma esnasında dosyayı uzlaşma bürosuna gönderecektir. Uzlaştırmacı taraflara uzlaşma ihtimalinin olup olmadığı, hangi koşullar ile uzlaşma sağlanabileceğini soracaktır. Taraflar uzlaşmak istiyor ise uzlaştırılarak yargılama aşaması sona erecektir. Yalnız zehirli madde katma suçu uzlaşmaya tabi suçlar arasında yer almamaktadır. Bu nedenle uzlaşma sağlanması yargılama aşamasına herhangi bir etki etmemektedir.

Zehirli Madde Katma Suçunda Görevli Mahkeme

Zehirli madde katma suçunda görevli mahkeme, ağır ceza mahkemesidir. Ağır ceza mahkemesinde dava görülmesinin nedeni ise yaptırımının üst sınırının 15 yıl (10 yıldan fazla) olmasıdır. Ancak dikkat ve özen yükümlülüğüne zehirli madde katma suçunun işlenmesi halinde görevli mahkeme asliye ceza mahkemesi olacaktır. Dava, suçun işlendiği yerde görülecektir.

Zehirli Madde Katma Suçu Yargıtay Kararları

Mahkemenin Suç Vasfında Yanılgıya Düşmesi

Sanık kendi ekmek fırınında üretip ve sattığı numunelerde tetkik yapılmış ve küf miktarının kriter üzerinde olduğu anlaşılmıştır. Asliye ceza mahkemesi tarafından zehirli madde katma suçundan yargılama yapılmıştır. Raporda sağlığa az veya çok zarar verebilecek derecede bozulmuş sayıldığı Adli Tıp Kurumu tarafından hazırlanan rapor ile belirtilmiştir. Mahkeme tarafından değişen suç vasfına göre zehirli madde katma suçundan mahkumiyet kararı verilmiştir sanık müdafii ve şikayetçi vekili tarafından temyiz başvurusunda bulunulmuştur.

Yargıtay dosya incelemesinde sanığın eyleminin bozulmuş veya değiştirilmiş gıda ticareti yapma suçu oluşturduğu, zehirli madde katma suçundan kurulan mahkumiyetin ise yanlış olduğu belirtilmiştir. Tüm bu nedenlerle bozma yönünde karar verilmiştir. (Yargıtay 20. Ceza Dairesi 2017/6110 Esas, 2017/7310 Karar)

Üretilen Peynirde Bakteri Bulunması

Sanık iş yerinde sağlığa zararlı olacak şekilde peynir imal etmiştir. Peynirden alınan numunelerde e.coli ve koliform bakterisi üremiş kaşar peynirinin satışa sunulduğu tespit edilmiştir. Sulh ceza mahkemesi tarafından dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranma sonucu tüketilecek şeylere zehirli madde katma veya bozma suçundan yargılama yapılmıştır. Yargılama sonucunda mahkumiyet kararı verilmiştir. Karara karşılık temyiz başvurusunda bulunulmuştur.

Yargıtay dosya incelemesinde görevli mahkemenin suçun cezai yaptırımı gereği sulh ceza mahkemesi değil, asliye ceza mahkemesi olduğunu belirtmiştir. Mahkemenin görevsizlik kararı vermeden hüküm kurması hukuka aykırı olduğundan görevsizlik kararı verilmiştir. Tüm bu nedenlerle bozma yönünde karar verilmiştir. (Yargıtay 20. Ceza Dairesi 2017/6128 Esas, 2017/6973 Karar)

Zehirli Madde Katma Suçundan Beraat Kararı Verilmesi

Sanık sulh ceza mahkemesinde zehirli madde katma suçundan yargılanmış, beraat kararı verilmiştir. Beraat kararına karşılık temyiz başvurusunda bulunulmuştur. Yargıtay dosya incelemesinde davaya konu olan sebzeler üzerinde kişilerin hayatını ve sağlığını tehlikeye düşürüp düşürmeyeceği konusunda uzman bilirkişiden rapor alınması, delillerin tümüyle değerlendirilmesi gerektiği belirtilmiştir. Tüm deliller değerlendirilmeden, eksik inceleme ile kurulan beraat kararı hukuka aykırı bulunmuştur. Bu nedenle bozma yönünde karar verilmiştir. (Yargıtay 9. Ceza Dairesi 2015/7803 Esas, 2015/5489 Karar)

Avukat Serpil Çınar Kimdir?  

İNCELE