Mühür Bozma Suçu ve Cezası

Mühür bozma (fekki) suçu, Türk Ceza Kanunu’nun Kamu Güvenine Karşı Suçlar bölümünde 203. maddesinde düzenlenmektedir. Mühür, kanun veya yetkili makamı tarafından verilen emir ile bir yerin ya da şeyin olduğu gibi korunması veya değişiklik yapılmaması adına konulmaktadır. Konulan mührün amacına aykırı olarak hareket edilmesi veya mührün kaldırılması halinde mühür bozma suçu işlenmiş olacaktır.

Mühür Bozma Suçunun Özellikleri

  • Mühür bozma suçu ile korunmak istenen hukuki değer, devlet olup devlete karşı güvenin otoritenin korunmasıdır.
  • Ancak kanunen mühürlemeye yetkili olan birim tarafından mühürlenmesi halinde mührü bozma suçu işlenmiş olacaktır. Yetkili olmayan makam tarafından mühür konulması ve mührün kırılması halinde suç işlenmeyecektir.
  • Yargıtay Ceza Genel Kurulu kararıyla mührü bozma suçunun değişik zamanlarda birden fazla işlenmesi, mağdurun aynı kişi olması (kurumun aynı olması) halinde suç hakkında zincirleme suç hükümleri uygulanacaktır.
  • Suç ancak kastla işlenebilmektedir. Kişi bilerek ve isteyerek mühür bozma suçu işleyebilecektir, suçun taksirle işlenmesi mümkün değildir. Özgü bir suç olmadığından herkes tarafından işlenebilmektedir.

Mühür Bozma Suçunun Cezası

  • Mühür bozma suçunun cezası 6 aydan 3 yıla kadar hapis cezası veya adli para cezası ile cezalandırılacaktır.
  • Adli para cezası hapis cezasının paraya çevrilmesidir. Mühür bozma suçunun yaptırımı ise hapis cezası veya adli para cezasıdır. Bu nedenle yaptırım olarak ya adli para cezası ya da hapis cezası verilecektir.
  • Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (hagb) kararı, 2 yıl veya altında olan cezalarda verilebilmektedir. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının verilmesi
    halinde suçu işleyen kimse belli bir denetim süresi içerisinde koşullara uyması gerekmektedir. Koşullara uyduğu takdirde denetim süresi sonunda hüküm hiçbir sonuç doğurmadan sona erecektir. Mühür bozma suçunda hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının verilmesi mümkündür.
  • Hapis cezasının ertelenmesi kararı, 2 yıl veya altında olan kararlar adına verilmektedir. 18 yaşını doldurmayan veya 65 yaşını dolduran kişilerde bu süre 3 yıldır. Mühür bozma suçunun yaptırımının sınırı nedeniyle ceza ertelenmesi kararının verilmesi mümkündür.

Mühür Bozma Suçu Etkin Pişmanlık

Suç işleyen kimsenin işlemiş olduğu suç nedeniyle pişmanlık duyması ve suçtan oluşan zararın gidermesi halinde etkin pişmanlık hükümleri uygulanmaktadır. Ancak mühür bozma suçunda etkin pişmanlık hükümleri uygulanmayacaktır. Bu nedenle mühür bozma suçunda etkin pişmanlıktan indirim yapılmayacaktır.

Mühür Bozma Suçunda Şikayet

Kanunda şikayete tabi olan suçlar belirtilmiş olup, şikayet belli bir süreye tabi tutulmuştur. Şikayete tabi olan suçlarda şikayet süresi fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren 6 aydır. Ancak mühür bozma suçu, şikayete tabi suçlardan değildir. Bu nedenle mühür bozma suçunda şikayet süreye tabi tutulmamıştır.

Aynı zamana şikayetini geri çektiğini veya şikayetçi olmadığını bildirmesi durumunda yargılama aşamasına herhangi bir etkisi olmayacaktır.

Mühür Bozma Suçunda Uzlaşma

Uzlaşmaya tabi olan suçlarda soruşturma aşamasında savcılık, kovuşturma aşamasında mahkeme tarafından dosya uzlaşma bürosuna gönderilecektir. Ancak mühür bozma suçu uzlaşmaya tabi bir suç olmadığından uzlaşma prosedürleri uygulanmayacaktır. Tarafların uzlaşmış olması yargılama aşamasına bir etki etmeyecektir.

Mühür Bozma Suçunda Görevli Mahkeme

Mühür bozma suçunun cezasının sınırı nedeniyle görevli mahkeme asliye ceza mahkemesidir. Dava suçun işlendiği yerde asliye ceza mahkemesinde görülecektir.

Mühür Bozma Suçu Zamanaşımı

Mühür bozma suçunda zamanaşım süresi 8 yıldır. Suçun işlendiği tarihten itibaren dava açılmamış veya dava açılmış olsa dahi 8 yıl içerisinde dava sona ermemiş ise zamanaşım süresinin dolması nedeniyle düşme yönünde karar verilecektir.

Mühür Bozma Suçu Yargıtay Kararları

Mühürlenen İşletmenin Mührünün Kırılması

Sanıklar ruhsatsız olarak LPG istasyonu işlettikleri iddiasıyla belediye tarafından men edilmiştir. Bu nedenle işletme mühürlenmiş, sanıklar mührü kırarak iş yeri faaliyetlerine devam etmişlerdir. Sanıklar hakkında asliye ceza mahkemesi tarafından mühür bozma suçundan yargılama yapılmıştır. Sanıklar hakkında mahkeme mükerrer olması nedeniyle davanın reddine karar vermiştir, verilen karara karşılık temyiz başvurusunda bulunulmuştur.

Yargıtay, dosya incelemesinde mahkemenin mükerrer olduğu gerekçesiyle sanıkların davası hakkında davanın reddi yönünde karar verildiğini belirtmiştir. Ancak sanıkların eyleminin iddianamenin düzenlenmesinden sonra hukuki kesinti oluştuğu ve zincirleme eyleminin sona erdiğini belirtmiştir. Bu nedenle davanın açılmasından sonra suçların ayrı ve bağımsız suç niteliğinde olduğunu, davanın reddi yönünde verilen kararın hukuka uygun olmadığını belirtmiştir. Tüm bu gerekçe ile mahkemenin kararına karşılık katılan vekilinin temyiz itirazı kabul edilerek bozma yönünde karar verilmiştir. (Yargıtay 5. Ceza Dairesi 2015/10451 Esas, 2019/5892 Karar)

Mühür Bozma Suçundan Mahkumiyet Kararı Verilmesi

Sanık hakkında asliye ceza mahkemesi tarafından yargılama yapılmış, sanık hakkında mühür bozma ve hırsızlık suçundan mahkumiyet kararı verilmiştir. Sanık hakkında verilen karara karşılık temyiz başvurusunda bulunulmuştur.

Yargıtay, dosyada mühürleme tutanağının bulunmadığını tespit etmiştir. Bu nedenle mühürleme tutanağının olup olmadığına dair ilgili kurumdan araştırılması gerektiği ve tutanağın var ise aslı ya da onaylı örneğinin dosya içerisine getirtilmesi gerektiği belirtilmiştir. Bu nedenle sanık hakkında yapılan yargılamada eksik inceleme ve araştırma yapıldığından bahisle hüküm kurulması hukuka aykırı bulunmuştur. Tüm bu gerekçeyle mahkemenin kararına karşılık bozma yönünde karar verilmiştir. (Yargıtay 11. Ceza Dairesi 2019/1936 Esas, 2019/4233 Karar)

Mühür Bozma Suçunun Unsurlarının Oluşmadığı Gerekçesiyle Beraat Kararı Verilmesi Gerektiği

Sanık hakkında asliye ceza mahkemesi tarafından mühür bozma suçundan yargılama yapılmış, mahkumiyet kararı verilmiştir. Karara karşılık temyiz başvurusunda bulunulmuştur. Yargıtayın ilgili dairesinde mahkumiyet kararına dair hüküm mühürleme yetkisinin kanunla verilmesi zorunlu olduğu ve mühürlemeyi yapan şirketin böyle bir yetkisi olmadığından bozma kararı verilmiştir.

Yargıtay, mühür bozma suçunun hukuka aykırılık unsurunun oluşması için mühürleme yetkisinin kanuni dayanağının bulunmasının zorunlu olduğunu belirtmiştir. Ancak dosyaya konu olan olayda özel hukuk tüzel kişisinin kamusal yetki kullanma hakkı olmadan mühürleme eylemini gerçekleştirdiğini tespit etmiştir. Bu nedenle mühür bozma suçunun unsurları oluşmadığı gözetilmeden karar verildiği tespit edilmiştir. Mahkemenin sanık hakkında beraat kararı vermesi gerekirken mahkumiyeti yönünde karar vermesi gerektiği belirtilmiştir. Tüm bu nedenlerle bozma yönünde karar verilmiştir. (Yargıtay 13. Ceza Dairesi 2017/4796 Esas, 2019/5819 Karar)

Elektrik Borcundan Dolayı Konulan Mührün Açılması

Sanığın konutunda kullanmış olduğu elektrik sayacının borcundan dolayı kesmişlerdir. Ancak sanık, mührünü açmış ve kullanmaya başlamıştır. Sanık hakkında asliye ceza mahkemesi tarafından mühür bozma suçundan dava açılmıştır. Sanık hakkında ayrı bir mahkemede dava açılmış olduğundan ret kararı verilmiş, karara karşılık temyiz başvurusunda bulunulmuştur.

Yargıtay, dosya incelemesinde sanık hakkında açılan diğer davanın aynı sayaca ilişkin olduğunu tespit etmiştir. Ancak her iki tutanağın farklı ve ayrı suçlar olduğu tespit edilmiştir. Bu nedenle mükerrer dava gerekçesiyle davanın reddi yönünde karar verilmesi hukuka aykırı bulunmuştur. Tüm bu gerekçelerle mahkemenin kararına karşılık bozma yönünde karar verilmiştir. (Yargıtay 11. Ceza Dairesi 2019/526 Esas, 2019/2803 Karar)

Mühür Bozma Suçundan Beraat Kararı Verilmesi

Sanığın yetkili olduğu şirketin borcu nedeniyle elektriği kesilmiştir. Sanık elektriği kesilen sayacı mühürlenmiştir. Denetimde kesilen elektriği kullandığı kaçak elektrik tespit tutanağında belirtilmiştir. Sanık hakkında asliye ceza mahkemesi tarafından yargılama yapılmıştır. Sanık savunmasında mühre dokunmadığını belirtmiştir. Sanık hakkında mühür bozma suçundan beraat kararı verilmiş, karara karşılık katılan vekili ve mahalli Cumhuriyet savcısı tarafından temyiz başvurusunda bulunulmuştur.

Yargıtay dosya incelemesinde sanığın mührün konuluş maksadına aykırı bir biçimde kaçak elektrik kullanmaya devam ettiği belirtilmiştir. Bu nedenle sanık hakkında beraat değil, mahkumiyet kararı verilmesi gerektiği tespit edilmiştir. Temyiz itirazları kabul edilerek mahkemenin kararına karşılık bozma yönünde karar verilmiştir. (Yargıtay 11. Ceza Dairesi 2019/145 Esas, 2019/1924 Karar)

Mühür Kırma Cezası

Sanık iş yeri sahibi olup diğer sanık ise iş yeri çalışanıdır. Restoran iş yerine ek olarak yapılan çatı katında ruhsatsız olarak faaliyet gösterme gerekçesiyle farklı tarihlerde mühürleme işlemi yapılmıştır. Ancak sanıkların mühürlerin bozularak ticari faaliyetine devam edildiği tespit edilmiştir.

Sanıklar hakkında asliye ceza mahkemesi tarafından mühür bozma suçundan yargılama yapılmıştır. Bir sanık hakkında mahkumiyet, diğer sanık hakkında beraat kararı verilmiştir. Beraat kararına karşılık katılan vekili tarafından temyiz başvurusunda bulunulmuştur.

Yargıtay, dosya incelemesinde sanık hakkında verilen beraat kararında isabetsizlik bulunmamıştır. Bu nedenle mahkemenin kararına karşılık onama yönünde karar verilmiştir. Bunun yanında diğer sanık hakkında verilen mahkumiyet kararına karşılık hukuka aykırılık tespit edilmediğinden mahkumiyet kararı da onanmıştır. (Yargıtay 11. Ceza Dairesi 2017/13621 Esas, 2019/1796 Karar)

Sanıkların Birlikte Mühür Bozma Suçu İşlemesi

Sanıklar hakkında asliye ceza mahkemesi tarafından mühür bozma suçundan yargılama yapılmıştır. Sanıklar hakkında mahkumiyet kararı verilmiş, karar gerekçesinde ise sanığın suç işleme konusunda eğilimi, kastının yoğunluğu dikkate alınmıştır. Karara karşılık temyiz başvurusunda bulunulmuştur. Yargıtay dosya incelemesinde mühürleme işlemine dair görüntüleri bulunduran CD’nin dosya içerisinde olduğunu, bu nedenle iş yeri mühürlemesine dair şüphe bulunmadığı tespit edilmiştir.

Sanık hakkında verilen mahkumiyet kararı, delillerin değerlendirilmesi, sanıkların savunmasının reddedilmesi de dahil hukuka uygun bir karar verildiği belirtilmiştir. Bu nedenlerle mahkemenin kararına karşılık onama yönünde karar verilmiştir. (Yargıtay 11. Ceza Dairesi 2018/513 Esas, 2019/1712 Karar)

Zincirleme Şekilde İşlenen Mühür Bozma Suçu

Sanığın iş yeri mühürlenmiş ve mühür bozma nedeniyle sanık hakkında asliye ceza mahkemesi tarafından mühür bozma suçundan dava açılmıştır. Sanık hakkında mahkumiyet kararı verilmiş, karara karşılık bozma talepli temyiz başvurusunda bulunulmuştur.

Yargıtay, dosya incelemesinde sanığın iş yerinin mührünü bozması nedeniyle kamu davası açıldığı ve mahkeme tarafından 5 ay hapis cezasına hükmedildiği ve bu cezanın ertelendiği tespit edilmiştir. Bunun yanında başka bir dosyadan da kamu davası açıldığı, her iki suçun ilk iddianameden önce işlendiği belirtilmiştir. Bu nedenle sanık hakkında zincirleme şekilde mühür bozma suçunu işlediği ve tek mühür bozma suçundan yargılanması gerektiği ifade edilmiştir. Mahkemenin kararına karşılık bozma yönünde karar verilmiştir. (Yargıtay 11. Ceza Dairesi 2018/6848 Esas, 2019/1575 Karar)

Belediye Görevlileri Tarafından İş Yerinin Mühürlenmesi

Bulvar üzerinde faaliyet gösteren iş yerinin ruhsatsız olduğu gerekçesiyle belediye görevlileri tarafından iş yeri mühürlenmiştir. İş yeri sahibi mührü bozarak iş yerini açmış ve faaliyetine devam etmiştir. Sanık hakkında asliye ceza mahkemesi tarafından mühür bozma suçundan yargılama yapılmıştır. Sanık ise savunmasında iş yeri ile bir alakasının olmadığını, oğlu iş yerinde çalıştığından iş yerine geldiğini belirtmiştir. Sanık tutanağı belediye görevlileri tarafından önemli bir şey değil diyerek imzalatıldığını da ifade etmiştir. Sanık hakkında mahkumiyet kararı verilmiş, karara karşılık temyiz başvurusunda bulunulmuştur.

Yargıtay, dosya incelemesinde iş yeri adına tutanak tutulduğu ve tutanakta sanığın imzasının bulunmadığını tespit etmiştir. Mühür Fek Tutanağında iş yeri yetkilisi olarak müdürün imzası yer almaktadır. İş yeri yetkilisinin tanık olarak dinlenilmesi ve sonucuna göre hukuki durumun tespit edilmesi gerektiği, mahkemenin eksik inceleme ile hüküm kurduğunu belirtmiştir. Tüm bu nedenlerle mahkemenin kararına karşılık bozma yönünde karar verilmiştir. (Yargıtay 11. Ceza Dairesi 2018/480 Esas, 2019/1396 Karar)

Elektrik Mühür Kırma Cezası

Sanık elektrik faturası borcunu ödeyememiş olması nedeniyle elektrik sayacı mühürlenmiştir. Ancak sanık, mührü bozmuş ve elektrik kullanımına devam etmiştir. Sanık hakkında asliye ceza mahkemesi tarafından mühür bozma suçundan yargılama yapılmıştır. Sanık soruşturma aşamasında vermiş olduğu ifadede yetkililerin kestiği elektriği açıp kullanmak zorunda kaldığını kabul etmiştir. Sanık hakkında beraat kararı verilmiş, karara karşılık temyiz başvurusunda bulunulmuştur.

Yargıtay, dosya incelemesinde mühürleme tutanağı ile Kaçak Elektrik Tespit Tutanağının aslının bulunmadığı tespit etmiştir. Dosyanın içerisinde tutanakların fotokopilerinde sayacın mühürlediği belirtilmiştir. Mahkeme tarafından tutanağı tutan memurların dinlenmesi, fiili olarak mühürleme yapılıp yapılmadığının sorulması gerektiği belirtilmiştir. Mahkemenin tespitinde eksik araştırma ile yapmış olduğu belirtilerek hukuka uygun olmayan kararına karşılık bozma yönünde karar verilmiştir. (Yargıtay 11. Ceza Dairesi 2018/454 Esas, 2019/1394 Karar)

Avukat Serpil Çınar Kimdir?  

ŞİMDİ İNCELE