İnanç, Düşünce, Kanaat Hürriyetinin Kullanılmasını Engelleme Suçu ve Cezası

Kişilerin inanç, düşünce özgürlüğü ile korunmak istemiş ve inanç, düşünce ve kanaat hürriyetinin engellenmesi suç sayılmıştır. Türk Ceza Kanununun Hürriyete Karşı Suçlar Bölümünde 115. maddesinde düzenlenmiştir:

”Cebir veya tehdit kullanarak, bir kimseyi dinî, siyasî, sosyal, felsefi inanç, düşünce ve kanaatlerini açıklamaya veya değiştirmeye zorlayan ya da bunları açıklamaktan, yaymaktan meneden kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

(Değişik fıkra: 02/03/2014-6529 S.K./14. md) Dini inancın gereğinin yerine getirilmesinin veya dini ibadet veya ayinlerin bireysel ya da toplu olarak yapılmasının, cebir veya tehdit kullanılarak ya da hukuka aykırı başka bir davranışla engellenmesi hâlinde, fail hakkında birinci fıkraya göre cezaya hükmolunur.

(Ek fıkra: 02/03/2014-6529 S.K./14. md) Cebir veya tehdit kullanarak ya da hukuka aykırı başka bir davranışla bir kimsenin inanç, düşünce veya kanaatlerinden kaynaklanan yaşam tarzına ilişkin tercihlerine müdahale eden veya bunları değiştirmeye zorlayan kişiye birinci fıkra hükmüne göre ceza verilir.

İnanç, Düşünce ve Kanaat Hürriyetinin Kullanılmasının Engellenmesi Suçu Nasıl Oluşur?

İlgili kanun maddesinde; inanç ve düşünce özgürlüğünü korunma amaçlanmıştır. Suçun oluşması için fail cebir veya tehdit kullanarak bir kimseyi;

  • Dini, felsefi, siyasi, sosyal inancını, düşüncesini açıklamaya veya değiştirmeye zorlaması,
  • Bu inanç ve düşüncelerini açıklamasını, yaymasını engellemesi,
  • Dini inancını yerine getirmesini, ibadet etmesini (bireysel ya da toplu olarak) engellemesi,
  • İnancından, düşüncesinden dolayı olan yaşam tarzını değiştirmeye zorlaması gerekmektedir. Örneğin; dini inanışından dolayı baş örtüsü takan bir kadının, kolu bükülmek suretiyle başındaki örtü zorla çıkarılırsa bu suç işlenmiş olur.

İnanç, Düşünce ve Kanaat Hürriyetinin Kullanmasının Engellenmesi Suçunun Özellikleri

  • İnanç, düşünce ve kanaat hürriyetinin kullanmasının engellenmesi suçu şikayete tabi bir suç değildir. Savcılık tarafından resen soruşturulur. Dosyaya konu olan olay nedeniyle mağdur ya da şikayetçi olan kişi, şikayetini geri çekmesi halinde dosya kapanmayacak, yargılama aşamasına bir etkisi olmayacaktır.
  • Şikayete tabi olmayan inanç, düşünce ve kanaat hürriyetinin kullanmasının engellenmesi suçunda uzlaşmaya da tabi değildir. Uzlaşma, soruşturma ya da yargılama aşamasında dosyanın uzlaştırma bürosuna gönderilerek uzlaşmasını sağlamaktır. Ancak suç, uzlaşmaya tabi değildir. Bu nedenle taraflar anlaşsa dahi yargılama aşamasına bir etkisi olmayacaktır.
  • Suçun dava zamanaşım süresi 8 yıldır. Suçun işlendiği tarihten itibaren dava açılmamış ya da dava açılmış olsa da süre içerisinde sonuçlanmamış ise dosya zamanaşımına uğramış olacaktır.
  • İnanç, düşünce ve kanaatin hürriyetinin kullanmasının engellenmesi suçunda görevli mahkeme asliye ceza mahkemesidir. Dava, suçun işlendiği yerde asliye ceza mahkemesinde görülecektir.

İnanç, Düşünce ve Kanaat Hürriyetinin Kullanılmasının Engellenmesi Suçunun Nitelikli Halleri

İnanç, düşünce ve kanaat hürriyetinin kullanılmasının engellenmesi suçunun nitelikli halleri Türk Ceza Kanununun 119. maddesinde düzenlenmiştir:

  • Suçun silahla işlenmesi,
  • Suç işleyen kişinin kendisini tanınmayacak bir hale koyması suretiyle, imzasız mektupla veya özel işaretlerle,
  • Suçun birden fazla kişi tarafından birlikte,
  • Suçun var olan veya var sayılan suç örgütlerinin oluşturdukları korkutucu güçten yararlanılarak,
  • Suçun kamu görevinin sağladığı nüfuz kötüye kullanılmak suretiyle işlenmesidir.

Suçun işlenmesini daha kolaylaştıran ya da karşı tarafın savunma gücünü daha da azaltacak olan hareketlerle işlenmesi halinde suçun nitelikli hali işlenmiş olacaktır.

İnanç, Düşünce ve Kanaat Hürriyetinin Kullanılmasının Engellenmesi Suçunun Cezası

İnanç, düşünce ve kanaat hürriyetinin kullanmasının engellenmesi suçunun temel cezası bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasıdır. Suçun cezasının alt sınırı nedeniyle fail hakkında adli para cezasına hükmedilebilecektir. Fail hakkında verilen adli para cezasının ödenmemesi halinde hapis cezasına çevrilecektir. Adli para cezasından çevrilen hapis cezası ertelenmez ve yeniden adli para cezasına çevrilemez.

İnanç, düşünce ve kanaat hürriyetinin kullanmasının engellenmesi suçunda, fail hakkında hükmün açıklanmasının geriye bırakılması kararı verilebilecektir. Hükmün açıklanmasının geriye bırakılması hükmü, iki yıl veya daha az hapis cezası ve failin geçmişinde sabıkası olmadığı durumlarda verilebilecektir. Hükmün açıklanmasının geriye bırakılması hükmünün kesinleşmesinden itibaren fail denetim süresine girecektir. Denetim süresi içerisinde kanunen belli başlı koşulların yerin getirilmesi halinde fail hakkında verilen ceza kararı hiçbir sonuç doğurmayacaktır.

İnanç, düşünce ve kanaat hürriyetinin engellenmesi suçunda, fail hakkında verilen hapis cezası hakkında erteleme hükmü uygulanabilecektir.

İnanç, düşünce ve kanaat hürriyetinin kullanmasının engellenmesi suçunun nitelikli hallerinden biri ile işlenmesi halinde faile verilecek olan ceza bir kat daha artırılacaktır.

İnanç, düşünce, kanaat hürriyetinin kullanmasının engellenmesi suçunun işlenmesi sırasında kasten yaralamanın neticesi sebebiyle ağırlaşmış hallerinin meydana gelmesi durumunda, fail, kasten yaralama suçundan da ceza alacaktır.

Avukat Serpil Çınar Kimdir?  

ŞİMDİ İNCELE