Bulaşıcı Hastalıklara İlişkin Tedbirlere Aykırı Davranma Suçu ve Cezası

Bulaşıcı Hastalıklara İlişkin Tedbirlere Aykırı Davranma Suçu Nedir?

Türk Ceza Kanunu’nun Kamunun Sağlığına Karşı Suçlar bölümünde 195. maddesinde düzenlenmiştir. Bulaşıcı hastalıklardan birisine yakalanmış veya bu hastalıktan ölmüş olan kişinin bulunduğu yerin karantina altına alınmasına dair alınan tedbirlere uygun davranmayan kişi suç işlemiş olacaktır.

Söz konu suçla korunmak istenen hukuki değer kamunun sağlığıdır. Bu nedenle bir başkasının sağlığını korumaya, hastalığa yakalanmasının önlenmesine dair alınan tedbirlere aykırılık halinde suç işlenmiş olacaktır. Bulaşıcı hastalığa yakalanan kimsenin ölmesi halinde karantina altına alınması ve o bölgeye bir başkasının girmesinin yasak olması, bulaşmanın önlenmesi amacıyla maske takma zorunluluğu, seyahat kısıtlaması, yürüyüş veya miting yapılmaması kararı, sokağa çıkma yasağı gibi getirilen önlemlere aykırı davranan kişi ceza alacaktır. Önemli olan tedbire aykırılık durumudur, tedbiri ihlal sonucu bulaşıcı hastalığa yakalanma zorunluluğu bulunmamaktadır.

Bulaşıcı Hastalıklara İlişkin Tedbirlere Aykırı Davranma Suçunun Cezası

Bulaşıcı hastalıklara ilişkin belirtilen tedbirlere aykırı davranan kişi hakkında 2 aydan 1 yıla kadar hapis cezası verilecektir.

Bulaşıcı hastalıklara ilişkin tedbirlere aykırı davranma suçunda hapis cezasının üst sınırı 1 yıl olduğundan sanık hakkında adli para cezasının verilmesi mümkündür. Ancak hakkında verilen adli para cezasının ödenmemesi halinde ise ceza yeniden hapis cezasına çevrilecektir.

Ayrıca hükmün açıklanmasının geri bırakılması (hagb) kararının verilmesi de mümkündür. Ancak hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının belli koşulları bulunmaktadır; ilk olarak verilen ceza 2 yıl veya altında olmalı, failin daha öncesinde kasıtlı olarak işlemiş olduğu bir suçtan hüküm giymemesi ve hagb kararının verilmesinde sanığın onay vermesidir. Hagb kararı kesinleşmesi tarihinden itibaren belli süre içerisinde yasal koşullara uyması gerekmektedir. Denetim süresi sonunda hakkında verilen hüküm hiçbir sonuç doğurmadan sona erecektir.

Ceza ertelenmesi kararının da verilmesi mümkündür, kararın verilmesi halinde ise cezanın infazından vazgeçilmiş olacaktır. Ancak belli koşulları bulunmaktadır. Öncelikle 2 yıl veya altında olan cezalar adına verilmektedir, fail daha öncesinde kasıtlı bir suçtan mahkumiyet almamış olmalı ve bir daha suç işlemeyeceği kanaati oluşmalıdır.

Bulaşıcı Hastalıklara İlişkin Tedbirlere Aykırı Davranma Suçu Şikayete Tabi Mi?

Türk Ceza Kanunu’nda şikayete tabi olan suçlar belirtilmiştir. Fiili ve failin öğrenilmesinden itibaren 6 ay içerisinde şikayet hakkı kullanılmalıdır, şikayet üzerine savcılık tarafından soruşturma başlatılacaktır. Ancak bulaşıcı hastalıklara ilişkin tedbirlere aykırı davranma suçu şikayete tabi tutulmamıştır. Bu nedenle savcılık tarafından re’sen (kendiliğinden) soruşturma başlatılacak, şikayete tabi olmadığından şikayetin geri alınması halinde yargılama aşamasına bir etkisi olmayacaktır.

Bulaşıcı Hastalıklara İlişkin Tedbirlere Aykırı Davranma Suçu Uzlaşmaya Tabi Mi?

Uzlaşmaya tabi suçlarda soruşturma aşamasında savcılık tarafından dosya uzlaşma bürosuna gönderilecektir. Uzlaştırmacı taraflara uzlaşmak isteyip istemediğini soracak uzlaşma ihtimalinin olması halinde ise her iki tarafa uzlaşmaları için ortak nokta sağlayacaktır. Taraflar uzlaşmak istemiyor ise dosya savcılık bürosuna tekrar gönderilecek ve yargılama aşaması kaldığı yerden devam edecektir. Ancak bulaşıcı hastalıklara ilişkin tedbirlere aykırı davranma suçu, uzlaşmaya tabi suçlardan değildir. Bu nedenle dosya uzlaşma bürosuna gönderilmeyecek, tarafların uzlaşması halinde ise dosyada herhangi bir etkisi olmayacaktır.

Bulaşıcı Hastalıklara İlişkin Tedbirlere Aykırı Davranma Suçunda Görevli Mahkeme

Bulaşıcı hastalıklara ilişkin tedbirlere aykırı davranma suçu cezasının sınırı gereği görevli mahkeme asliye ceza mahkemesidir. Dava, suçun işlendiği yerde görülecektir.

Avukat Serpil Çınar Kimdir?  

İNCELE